Vì sao Trung Quốc can dự hợp đồng dầu mỏ Brazil-Venezuela?

Các chuyên mục cũ Bốn phương
Chủ nhật, 23/10/2011 15:28 GMT+7
Lễ ký hợp đồng liên doanh lọc dầu PDVSA- Petrobras
Giới phân tích cho rằng việc Trung Quốc đứng ra đảm bảo khoản vay tài chính cho Venezuela trong liên doanh lọc dầu PDVSA- Petrobras là có nhiều mục đích sâu xa.

Một hợp đồng vốn bị trì hoãn giữa công ty dầu khí quốc doanh Petroleos de Venezuela (PDVSA) của Venezuela và công ty năng lượng Petroleos Brasileiros (Petrobras) của Brazil về nhà máy lọc dầu Abreu e Lima, đã nhận được sự hỗ trợ bất ngờ khi Ngân hàng Phát triển Trung Quốc (CDB) đồng ý cung cấp khoản đảm bảo nợ vay cho 75% số tiền cam kết đầu tư (trị giá 5,7 tỷ USD) của PDVSA.

Việc PDVSA nhiều lần trì hoãn góp vốn đầu tư trong liên doanh đã trở thành một nguồn gây căng thẳng chính trị giữa Brazil và Venezuela.

Hiện người ta chưa rõ vì sao Trung Quốc lại quyết định can dự vào hợp đồng này? Nhưng trong bối cảnh bối cảnh cạnh tranh Trung Quốc-Brazil về các nguồn tài nguyên, động thái trên của Trung Quốc có thể là một cách buộc Brazil vào Venezuela nhằm cản trở khả năng cạnh tranh của Brazil với Trung Quốc ở các nơi khác.

Hợp đồng xây dựng nhà máy lọc dầu liên doanh PDVSA-Petrobras được ký kết hồi tháng 10/2009. Petrobras sở hữu 60% cổ phần của liên doanh và để lại 40% cổ phần cho PDVSA. Nhà máy lọc dầu này dự kiến lọc  230.000 thùng dầu/ngày và cung cấp các sản phẩm xăng dầu cho thị trường nội địa Brazil. Khoảng một nửa số dầu thô dự kiến được cung cấp từ Carabobo, một khu vực mà PDVSA và Petrobras cùng khai thác.

Mặc dù Petrobras đã bắt đầu xây dựng dự án này, nhưng tiền tài trợ cho dự án đã bị chậm hai năm do những trì hoãn của PDVSA. Đề nghị của CDB là ủng hộ chắc chắn nhất cho đến nay trong các vụ thương thuyết và được đưa ra chỉ một thời gian ngắn trước thời hạn 30/11 để PDVSA tìm ra nguồn tiền đầu tư hoặc rút khỏi dự án này.

Tuy nhiên, hiện có sức ép trong nội bộ Petrobras, yêu cầu công ty này chấm dứt liên doanh với PDVSA. Một trong những quan ngại của Petrobras là việc cam kết nhập khẩu dầu thô nặng từ Carabobo có thể khiến việc lọc dầu trở nên tốn kém hơn. Hơn nữa, những rắc rối về tài trợ cho thấy PDVSA khó có thể coi là một đối tác kinh doanh đáng tin cậy.

Đề nghị của CDB phù hợp với quan hệ ngày càng phát triển giữa Trung Quốc và Venezuela. Trong những năm qua, hai nước đã ký những hợp đồng trị giá hơn 30 tỷ USD.

Khoản vay này sẽ vào khoảng 4,2 tỷ USD. Mặc dù những chi tiết của thỏa thuận giữa CDB và Venezuela chưa được công bố, nhưng xem ra Venezueal có kế hoạch thanh toán cho Trung Quốc bằng dầu thô. Theo PDVSA, tổng lượng dầu thô xuất khẩu sang Bắc Mỹ của Venezuela giảm trong năm 2010, trong khi lượng dầu xuất khẩu sang Châu Á, chủ yếu là Trung Quốc, tăng 154%, lên 341.000 thùng/ngày trong năm 2010.

Việc đa dạng hóa xuất khẩu dầu mỏ là một mục tiêu chiến lược của chính phủ Venezuela. Tuy vậy, có nhiều lý do để tin rằng mặc dù lượng dầu xuất khẩu sang Trung Quốc đã tăng mạnh, nhưng phần lớn số dầu này lại được bán lại cho các nhà máy lọc dầu của Mỹ. Trung Quốc hầu như ít có khả năng tinh chế loại dầu thô nặng và chua mà Venezuela bán. Những nhà máy lọc dầu được trang bị để tinh chế loại dầu thô Venezuela lại nằm ở khu vực Caribe và ở các khu vực ven Vịnh Mexico thuộc Mỹ. Đối với Trung Quốc, việc chuyển số dầu mua của Venezuela trở lại thị trường Bắc Mỹ rẻ hơn từ 4-6 lần so với việc vượt biển 15.000 km về Trung Quốc đại lục. Một bức điện mật của bộ Ngoại giao Mỹ bị Wikileaks tiết lộ cho thấy trong “thỏa thuận đổi dầu lấy nợ “ này, giá dầu được bán cho Trung Quốc là  5 USD/thùng. Cho dù giá dầu có dưới mức 100 USD/thùng trên thị trường, Trung Quốc cũng được lợi lớn nhờ việc bán lại số dầu này cho các thị trường Bắc Mỹ.

Vì vậy, bất chấp chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu dầu của Venezuela, trên thực tế ngành dầu mỏ nước này vẫn phụ thuộc nhiều vào thị trường Mỹ. Thỏa thuận liên doanh lọc dầu Abreu e Lima sẽ là một cam kết thực sự đầu tiên về việc tiêu thụ một lượng đáng kể dầu thô của Venezuela ở một thị trường nằm ngoài Bắc Mỹ và Châu Á.

Lê Chân (theo Stratfor)


Ý kiến của bạn