Chống biến đổi khí hậu: Chi phí thấp, hiệu quả cao

Các chuyên mục cũ Cuộc sống xanh
Thứ năm, 30/9/2010 14:33 GMT+7
Bảo vệ rừng: Biện pháp hữu hiệu nhất chống biến đổi khí hậu (Ảnh minh họa: Internet)
Các nước phát triển dự kiến chi 30 tỷ USD từ nay đến năm 2012 để giúp các nước đang phát triển đối phó với biến đổi khí hậu. Làm thế nào mà các nước đang phát triển có thể phát huy tối đa hiệu quả số tiền khá ít ỏi này?


Trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, bảo vệ rừng là một công việc thiết yếu bởi rừng bị phá hủy sẽ làm tăng lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Tác hại của nạn phá rừng còn nguy hiểm hơn tác hại do khí thải của các phương tiện giao thông gây ra.   

Riêng ở Pháp, diện tích rừng bị phá hủy đã lên tới 13 triệu hécta. Trồng trọt, chăn nuôi và đốt gỗ để sưởi trong các khu dân cư cũng khiến diện tích rừng bị thu hẹp dần. Tại Brazil, nước có diện tích rừng lớn nhất thế giới, nạn phá rừng vẫn là một vấn đề đáng lo ngại cho dù tình hình đã được cải thiện trong vài năm trở lại đây. Mỗi năm, Brazil mất khoảng 7.000 km2 rừng. Mặc dù đã cố gắng để đứng thứ hai thế giới về tốc độ tăng diện tích trồng rừng, nhưng Indonesia vẫn là nước đứng thứ ba thế giới về lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính, sau Trung Quốc và Mỹ.

Sau Hội nghị cấp cao về biến đổi khí hậu Copenhagen, tổ chức The Forest Dialogue đã kêu gọi các nước công nghiệp phát triển cam kết chi những khoản tiền lớn để bảo tồn và khai thác rừng một cách bền vững, còn các nước nhiệt đới phải đảm bảo chia sẻ một phần kinh phí với người dân, nhất là những người sống phụ thuộc vào rừng.

Ấn Độ : Điển hình trồng rừng

Làng Kudankulam thuộc bang Tamil Nadu (miền Nam Ấn Độ) được biết đến nhờ dự án trồng rừng mang tên Green Hands. Nhà nhà trồng rừng, người người trồng rừng. Thành công lớn nhất của dự án không phải là việc trồng được hàng triệu cây cối mà là hiệu quả tuyên truyền đến từng người dân về lợi ích của việc “trồng cây, gây rừng”.

Theo nhận xét của chính quyền địa phương, công đầu thuộc về bà Elisabeth. Đến từ thành phố Chambéry (vùng Rhône-Alpes của Pháp) xa xôi, cách làng Kudankulam hơn 10.500 km, sự hiện diện của bà Elisabeth đã góp phần làm cho làng Kudankulam “thay da, đổi thịt”. Sau ba năm triển khai dự án trồng rừng, bà Elisabeth đã có thể tự hào về những gì mà dân làng đã đạt được. Bà cho biết: “Tôi không  thể tin vào mắt mình. Hàng trăm nghìn cây rừng đã mọc lên chỉ trong một thời gian ngắn. Có cây đã cao hơn 4m”.

Trước kia, đất đai ở đây cũng như nhiều vùng xung quanh gần như bỏ hoang do rừng bị phá. Đó là chưa kể hậu quả của thảm hoạ sóng thần cuối năm 2004. Sau thảm hoạ này, dự án Green Hands đã ra đời. Tham gia dự án còn có Quĩ Isha và Quĩ Yves Rocher. Giám đốc của Fondation Yves Rocher còn có tham vọng đây sẽ là dự án trồng nhiều cây nhất và được ghi danh vào sách kỷ lục Guinness. Có thời kỳ dân làng trồng được tới 850.000 cây/ngày. Mục tiêu của dự án là từ nay đến 2015 sẽ trồng 114 triệu cây rừng ở Kudankulam và các vùng lân cận.

Một trong những trọng điểm của dự án là mô hình vườn ươm tại các trường học. Mô hình này đã khuyến khích rất nhiều học sinh tham gia. Sau giờ học, học sinh chạy ra vườn cây. Chăm sóc vườn ươm là một công việc đòi hỏi sự tỉ mẩn, cận thận từ làm đất, tuyển hạt, gieo trồng, tưới tắm, bắt sâu... Kudankulam trở thành nơi cung cấp cây giống cho nhiều thành phố.

Cambodia: Một triệu gia đình bảo vệ rừng

Hiện có đến 10 triệu người Campuchia dùng củi để đun nấu. Hệ sinh thái và nhất là những cánh rừng nguyên sinh của đất nước này đang bị đe doạ. Trước tình trạng đó từ 10 năm nay, tổ chức GERFS  đã cộng tác với người dân địa phương sản xuất một loại bếp đun tiết kiệm nhiên liệu, cho phép giảm đáng kể nhu cầu sử dụng củi. Hiện nay, số hộ gia đình sử dụng loại bếp này đã vượt ngưỡng con số một triệu.

Ngoài những ưu điểm như giảm 22% nhu cầu sử dụng nhiên liệu, tuổi thọ gấp 2 đến 3 lần bếp củi thông thường, loại bếp này còn có lợi thế nữa là giá rẻ nên gia đình nào cũng có thể mua được.

Sau hai năm thực hiện dự án, kết quả thu được đối với người dân cũng như đối với việc bảo vệ rừng rất đáng khích lệ. Do giá than và gỗ tăng, nên số lượng bếp tiết kiệm nhiên liệu bán chạy gấp đôi so với thời điểm mới bắt đầu dự án. Gần một nửa số hộ gia đình ở thành thị sử dụng loại bếp này. Điều đó có nghĩa là các hộ dân đã tiết kiệm hơn 7,5 triệu USD trong chi tiêu gia đình so với năm 2003, đồng thời hơn 5.000 ha rừng tự nhiên không bị phá hủy và lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính giảm tới 500.000 tấn.

Đáng lưu ý là trên thế giới hiện vẫn còn khoảng 2,4 tỷ người phải dùng củi rác để đun nấu, khiến cho khoảng 1,6 triệu phụ nữ và trẻ em bị chết vì các căn bệnh liên quan đến việc hít phải khói độc của những loại nhiên liệu này.

Phương Khanh (theo Planète và Le Figaro)