Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia Vũ Viết Ngoạn đã nhấn mạnh điều này khi trao đổi về kế hoạch tái cấu trúc hệ thống ngân hàng.
Theo Chủ tịch Ủy ban Vũ Viết Ngoạn, chúng ta cần phải xác định một lộ trình, đúng là có một số ngân hàng quá yếu kém kể cả năng lực tài chính và vấn đề quản lý. Có lẽ chúng ta cũng không nên để ngân hàng đó duy trì mãi. Có nhiều cách, những ngân hàng khác có thể hỗ trợ, giúp đỡ bằng cách các ngân hàng phải hợp nhất với nhau. Chúng ta cũng phải hiểu, hợp nhất các ngân hàng là điều hết sức bình thường, các cổ đông làm thế nào để mang lại nhiều lợi nhuận, lợi tức cho mình nhất, có khi họ sáp nhập vào ngân hàng mạnh có khi họ lại phát triển mạnh hơn và có lợi tức nhiều hơn. Bản thân các nhà đầu tư cũng phải có suy nghĩ như vậy.
Chủ tịch Ủy ban Vũ Viết Ngoạn cho rằng, không nên cứng nhắc đưa ra câu hỏi khi nào thì diễn ra việc đó, thay vào đó bằng cách chúng ta đưa ra một lộ trình phù hợp với tiêu chuẩn, rõ ràng và minh bạch. Bản thân các ngân hàng tự họ sẽ phải xem xét thích ứng, nếu đến một thời điểm nào họ không đáp ứng được, kinh nghiệm thế giới họ có nhiều rồi, Nhà nước có thể bỏ tiền ra đóng góp vào đó rồi chịu sự quản lý của Nhà nước cho đến khi nào thích hợp thì Nhà nước lại chuyển đổi... Có nhiều cách để chúng ta làm.
Theo Chủ tịch Ủy ban Vũ Viết Ngoạn, hệ thống ngân hàng hiện nay đông về số lượng nhưng không mạnh về năng lực tài chính và năng lực quản trị. Nguồn lực của chúng ta chỉ có hạn thôi và việc đào tạo phải có một quá trình, không ai có thể ra trường mà lại làm việc được ngay, nhất là lĩnh vực tài chính, ngân hàng đòi hỏi những kiến thức và kỹ năng rất nhiều và đòi hỏi cả kinh nghiệm nữa. Nên thời gian qua số lượng ngân hàng và các định chế tài chính ra đời ra nhiều và trong thời gian khá ngắn nên quản trị doanh nghiệp của chúng ta hiện nay, nhất là quản trị rủi ro, còn hạn chế.
Trong khi đó, chúng ta hội nhập quốc tế thì những sản phẩm mới vào rất là nhiều, trong đó có những sản phẩm phát sinh, những sản phẩm hết sức tinh tế. Bên cạnh những mặt tích cực của nó tạo cho thị trường phát triển, thu hút được nguồn lực, nhiều người cùng tham gia, nhưng bên cạnh đó lại tiềm ẩn những yếu tố rủi ro rất lớn. Phải nói rằng hiện nay những sản phẩm phát sinh đang chứa đựng những rủi ro, năng lực quản lý chưa theo kịp.
Theo Chủ tịch Ủy ban Vũ Viết Ngoạn, trong thời gian qua, nền kinh tế phát triển khá nóng, chủ yếu bằng đầu tư, trong đó có đầu tư bằng nguồn tín dụng, nên tỷ lệ tín dụng trên nguồn vốn huy động tương đối cao, làm cho sức ép về thanh khoản của hệ thống ngân hàng tương đối lớn, chính vì vậy tới đây chúng ta phải giảm nhiệt cái đó đi. Chủ trương này đã được thực hiện ngay từ Nghị quyết 11 và kỳ tới đây chúng ta phải tiếp tục thực hiện theo hướng đó.
Chúng ta khẩn trương, quyết liệt nhưng cần phải hết sức thận trọng và kỹ lưỡng và cần phải có đề án trao đổi một cách rộng rãi.
Nhưng theo quan điểm của Chủ tịch Ủy ban Vũ Viết Ngoạn, từng ngân hàng một phải có năng lực quản lý tốt nên không nhất thiết là phải bằng việc tăng vốn pháp định lên cao. Kinh nghiệm nhiều nước trên thế giới, có những ngân hàng vốn pháp định ở mức rất thấp, nhiều nước ở châu Âu vốn pháp định có 5 triệu USD. Rõ ràng chúng ta cũng biết, trên thị trường tài chính có nhiều thị trường ngách, phân đoạn thị trường, có những ngân hàng nhỏ họ phục vụ những đối tượng nhất định.
Cơ chế của chúng ta tới đây làm thế nào để chúng ta phân định ra không phải khi anh đã thành lập ngân hàng thì được làm bất cứ lĩnh vực gì, bất cứ sản phẩm gì. Không thể để như vậy và chúng ta cũng phải quy định năng lực quả lý của anh đến đâu, năng lực tài chính đến đâu thì anh được làm những cái gì.
Ví dụ ở Singapore có khoảng 200 ngân hàng với một nước rất nhỏ, thế nhưng người ta vẫn không được gọi là thị trường nhiều ngân hàng vì số lượng ngân hàng được làm đầy đủ tất cả dịch vụ thì rất ít, đếm trên đầu ngón tay. Chính vì vậy, chúng ta phải phân đoạn. Chúng ta phải tìm ra một cơ chế như thế nào đó để có điều kiện cơ cấu lại ngân hàng, hạn chế bớt những ngân hàng nhỏ, năng lực tài chính hạn chế, năng lực quản lý kém mà lại có phạm vi hoạt động rộng, tôi cho rằng đó là việc đầu tiên chúng ta phải làm.
Tiêu chí an toàn trong hệ thống ngân hàng cũng đã nhiều lần đề cập nhưng kỳ tới chúng ta phải thiết lập một chuẩn mực an toàn phù hợp với điều kiện của Việt Nam và cần có lộ trình phù hợp.
Theo Chủ tịch Ủy ban Vũ Viết Ngoạn, áp dụng chuẩn mực thông lệ quốc tế vào Việt Nam là điều cần thiết nhưng có lẽ phải có một lộ trình phù hợp, không nên áp dụng một cách máy móc, cứng quá thì sẽ gây ra đảo lộn. Khi mà đã gây ra đảo lộn - cú sốc thì chúng ta sẽ cảm thấy chột dạ và thấy còn có điều gì đó khiếm khuyết trong việc áp dụng những chuẩn mực đó, chúng ta lại phải thay đổi cách làm thì đó là không nên.
Mỹ Loan