Chế tạo “GPS nội” – có nên chăng?

Các chuyên mục cũ Điểm nhìn
Thứ hai, 18/6/2012 7:25 GMT+7
Thiết bị GPS do Trường ĐHGTVT chế tạo
Các nhà khoa học ở Trường Đại học Giao thông Vận tải Hà Nội đã bỏ nhiều công sức để nghiên cứu chế tạo thiết bị định vị vệ tinh (GPS) phục vụ giám sát, quản lý phương tiện giao thông đường bộ, đường sắt. Điều này thực sự có cần thiết khi mà chúng ta có thể nhập GPS của nước ngoài “dễ như trở bàn tay”?

Trong những năm gần đây cùng với sự phát triển của ngành công nghiệp điện tử, hệ thống định vị toàn cầu (Global Positioning System - GPS) được sử dụng rộng rãi trên thế giới. Đây là là hệ thống cho phép xác định vị trí của các thiết bị thu sóng vệ tinh do Bộ Quốc phòng Mỹ cung cấp. Một thời gian dài hệ thống GPS chỉ phục vụ mục đích quân sự. Từ năm 1980, Chính phủ Mỹ cho phép sử dụng thiết bị GPS trong các lĩnh vực dân sự và hoàn toàn miễn phí đối với mọi quốc gia.

Hệ thống GPS gồm 27 vệ tinh nhân tạo, quay quanh Trái đất hai lần trong một ngày theo một quỹ đạo chính xác và phát tín hiệu xuống Trái đất. Bất cứ vị trí nào trên Trái đất cũng sẽ được tối thiểu ba vệ tinh nhận thấy và máy thu tín hiệu trên mặt đất sẽ so sánh thời gian phát và nhận tín hiệu để tính được khoảng cách đến ba vệ tinh này, từ đó xác định được tọa độ của mình. Thiết bị GPS hoạt động suốt ngày trong mọi điều kiện thời tiết, với sai số khoảng 5 đến 10m. Việc nhập vào Việt Nam các thiết bị GPS của nước ngoài chẳng khó khăn gì và không quá đắt. Thế nhưng Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hải, Phó Chủ nhiệm Khoa Điện – Điện tử, Trường Đại học Giao thông Vận tải Hà Nội, và các cộng sự vẫn quyết tâm tự chế tạo “GPS nội”.

Ưu thế GPS nội

Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hải 


Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hải cho biết: “Trước đây các thiết bị lõi GPS ta chỉ nhập ngoại là chính, lắp ráp và cuối cùng là đưa đi tiêu thụ. Còn chúng tôi thì nghiên cứu thiết kế lõi, làm thế nào chế tạo GPS từ linh kiện rời. Đó là một trong những cái đặc điểm nổi bật trong công trình nghiên cứu của chúng tôi. Mục tiêu thứ hai của chúng tôi là nghiên cứu độ chính xác của thiết bị định vị, xem khả năng ứng dụng rộng rãi ở Việt Nam như thế nào. Trước đây nghiên cứu đó ở Việt Nam chưa có”.

Theo các chuyên gia, việc nhập thiết bị của nước ngoài có nhiều hạn chế. Tính năng tác dụng của các sản phẩm đó trong nhiều trường hợp chưa phù hợp với điều kiện sử dụng ở Việt Nam. Ví dụ, việc ứng dụng GPS ở Việt Nam đòi hỏi một số tính năng kỹ thuật đặc thù, do đó nếu nhập của nước ngoài thì cũng phải cải tiến thêm. Hiện tại và đặc biệt trong thời gian tới, việc triển khai các ứng dụng GPS trong ngành giao thông vận tải trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Đó là do Nghị định 91/2009/NĐ-CP bắt buộc các doanh nghiệp kinh doanh vận tải hành khách, vận tải hàng hóa đường dài ở Việt Nam phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình. Từ tháng 7/2011 tất cả các doanh nghiệp kinh doanh vận tải khai thác tuyến đường trên 500 km phải có lộ trình lắp đặt thiết bị GPS.

Nhóm nghiên cứu của Tiến sĩ Hải tập trung vào 4 mảng chính. Thứ nhất, nghiên cứu công nghệ lõi của thiết bị GPS của Mỹ, Nga và châu Âu để đánh giá tình trạng sử dụng và xem xét độ tin cậy. Thứ hai, nghiên cứu chế tạo thiết bị lõi của thiết bị GPS. Các nhà khoa học Việt Nam đã liên hệ với nhà sản xuất chip của Mỹ để nhập linh kiện, sau đó chế tạo modun GPS phù hợp với điều kiện trong nước. Thứ ba, nghiên cứu thiết kế một số công cụ để nâng cao độ chính xác của thiết bị GPS, ứng dụng hệ đo quán tính. Thứ tư, ứng dụng tất cả các thiết bị chế tạo nói trên vào hệ thống quản lý giám sát hành trình, ví dụ hệ thống giám sát tốc độ xe đường dài, hệ thống quản lý phương tiện ở mỏ than và hệ thống quản lý phương tiện đường sắt.

Hướng vào an toàn giao thông

Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hải nêu rõ: “Chế tạo GPS ở Việt Nam có mục tiêu đảm bảo an toàn giao thông và đây là một trong những tính năng mà hiện nay rất nhiều người quan tâm. Các sản phẩm thiết bị định vị đang sử dụng ở Việt Nam đa phần có mục tiêu như vậy. Tính năng thứ hai là giúp người quản lý biết được hành trình của phương tiện cũng như quản lý phương tiện, ví dụ như thời gian, cường độ xe, hành trình xe có đi đúng hay không, thời gian làm việc của lái xe, lượng xăng dầu, nhiên liệu trong quá trình. Vấn đề thứ ba nữa là một loạt công ty cũng lắp thiết bị này để chống trộm và quản lý xe khi cho thuê. Trong thời gian vừa qua rất nhiều công ty lắp và có hiệu quả, người ta tìm thấy xe bị mất trộm chẳng hạn. Đấy là một trong những hiệu quả để đánh giá thiết bị này”.


Lắp thiết bị GPS trên xe chở than

Các sản phẩm của Tiến sĩ Hải và các cộng sự nhằm vào các ứng dụng: quản lý và giám sát phương tiện trên mỏ than lộ thiên; giám sát tốc độ xe khách đường dài; chế tạo hộp đen giám sát tốc độ phương tiện vận tải đường bộ đảm bảo an toàn giao thông.

Bộ Khoa học và Công nghệ đã chấp thuận chuyển đề tài nghiên cứu của các nhà khoa học ở Trường Đại học Giao thông Vận tải Hà Nội thành dự án sản xuất các thiết bị giám sát hành trình. Như vậy là nếu như trước đây đề tài mang tính chất nghiên cứu, các thiết bị của nhóm Tiến sĩ Hải chỉ mang tính chất thí nghiệm thì bây giờ các sản phẩm sẽ mang tính chất thực địa và được sản xuất hàng loạt. Các chủ doanh nghiệp và những người lái xe đón nhận thông tin này như thế nào?

Tổng giám đốc Nguyễn Đức Hoài, Công ty TNHH Tân Trào, cho biết: “Với tư cách là chủ doanh nghiệp, một giám đốc, nếu mà có được thiết bị để kiểm soát xe trong quá trình vận hành, trong quá trình sử dụng thì cái này đối với bọn mình cần thiết quá. Nếu Việt Nam mình sản xuất được, từ công nghệ cho đến hình thức, chất lượng tương đương của nước ngoài mà giá rẻ hơn thì không có lý gì không dùng hàng Việt Nam”.

Trần Quang Vinh


Ý kiến của bạn