Nhận diện các thách thức cho nền kinh tế những tháng cuối năm

Tiếng nói trí thức ----Diễn đàn
Thứ năm, 19/7/2012 13:00 GMT+7
Tại hội thảo khoa học “Thách thức kinh tế vĩ mô, khó khăn thanh khoản của nền kinh tế và giải pháp cho doanh nghiệp” do Học viện Chính sách và Phát triển (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) tổ chức ngày 28/6 ở Hà Nội, các chuyên gia kinh tế nhận định: trong 6 tháng đầu năm, có nhiều chỉ tiêu kinh tế tăng trưởng thấp so với cùng kỳ và với mục tiêu kế hoạch nhưng cũng có một số dấu hiệu cho thấy nếu điều hành tốt, nền kinh tế có thể dần thoát ra khỏi khó khăn và tạo đà cho tăng trưởng cho những năm tới.

Những điểm sáng trong kinh tế 6 tháng

Kinh tế vĩ mô đã dần ổn định, được thể hiện rõ ở tỷ lệ lạm phát thấp, tính chung 6 tháng đầu năm, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) mới chỉ tăng 2,78% so với tháng 12 năm trước, đây là mức tăng thấp nhất trong 3 năm gần đây. Cán cân thanh toán quốc tế đang có chiều hướng tích cực, trong đó cán cân thương mại quý I, quý II/2012 đã được cải thiện rõ rệt.

Thị trường ngoại hối đã được kiểm soát, tỷ giá giữ được ổn định, thể hiện qua tỷ giá VND/USD bình quân liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước công bố áp dụng ổn định suốt từ đầu năm. Bên cạnh đó, thị trường vàng được quản lý tốt hơn và vàng miếng đang dần bị loại ra khỏi chức năng thanh toán và mua bán có điều kiện.

Khu vực sản xuất các mặt hàng thiết yếu cơ bản trong lĩnh vực nông lâm ngư nghiệp như lương thực, nông sản thực phẩm và lĩnh vực xuất khẩu vẫn duy trì được mức tăng trưởng khá, góp phần tích cực ổn định kinh tế vĩ mô và đảm bảo được an sinh xã hội.

Nhận diện các thách thức tiếp theo

Tuy nhiên, PGS.TS Đào Văn Hùng, Giám đốc Học viện Chính sách và Phát triển, cho rằng, mặc dù đã có những dấu hiệu tích cực về kinh tế vĩ mô nhưng cũng xuất hiện một số khó khăn của nền kinh tế cần phải giải quyết như tăng trưởng kinh tế giảm hơn cùng kỳ và mức bình quân 2011, thấp hơn nhiều so với chỉ tiêu kế hoạch. Mục tiêu tăng trưởng năm 2012 mà Quốc hội đề ra từ 6 đến 6,5% là rất khó khả thi, khi mà tốc độ tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm mới đạt 4,5% (quý I là 4,14%).

Ngoài ra, các doanh nghiệp (DN) cũng gặp rất nhiều khó khăn dẫn tới sản xuất thu hẹp, tỷ lệ thua lỗ, ngừng hoạt động, giải thể, phá sản ngày càng cao; chỉ số sản xuất và tiêu thụ của ngành công nghiệp tăng thấp, chỉ số tồn kho cao.

Theo số liệu phân tích hơn 700 DN niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán, cho thấy sự sụt giảm mạnh của lợi nhuận so với năm trước và khả năng phá sản tăng cao.

Tổng hợp của Tổng cục Thống kê qua khảo sát 256.000 tờ khai trong tổng số khoảng 446.000 DN đang hoạt động trên cả nước quý I vừa qua, cho thấy có khoảng 70% số DN đang thua lỗ và giá trị lên tới gần 40.000 tỷ đồng.

Tính từ đầu năm đến nay, chỉ số sản xuất của toàn ngành công nghiệp luôn ở mức thấp, thậm chí trong quý I vừa qua chỉ số này còn có mức tăng trưởng âm. Tính chung 6 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất của toàn ngành công nghiệp chỉ tăng 4,5% so với cùng kỳ (trong 6 tháng đầu năm 2011, con số này là 9,7%).

Để thực hiện được mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát trong thời gian tới, theo các chuyên gia kinh tế, Chính phủ cần phải thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó ưu tiên trước tiên là hỗ trợ khu vực sản xuất kinh doanh, tập trung vào khu vực kinh tế ngoài nhà nước.

Phân tích thị trường nội địa của Việt Nam cho thấy, thị trường tiêu thụ nội địa của hơn 86 triệu dân có tiềm năng rất lớn. Vì vậy, Việt Nam có đủ tiềm năng và lợi thế để biến tiêu thụ nội địa thành “động lực phát triển mới” của nền kinh tế Việt Nam.

TS. Phạm Đỗ Chí, chuyên gia dự án Star Plus cho rằng, muốn kích thích mua bằng các biện pháp như giảm thuế thu nhập cá nhân, trợ cấp an sinh xã hội, giảm hoặc không thu các khoản phí trong năm nay, hỗ trợ người thu nhập thấp. Tập trung hỗ trợ nông dân vì nông dân là lực lượng tiêu dùng lớn. Việc hỗ trợ nhóm này có thể thông qua các biện pháp như hỗ trợ công nghệ, vốn, kết nối với nhà tiêu thụ sản phẩm.

Sự phá sản của các DN là hệ lụy của chính sách tiền tệ thắt chặt, nhưng đó cũng là một sự sàng lọc sáng tạo để tạo ra một thế hệ các DN mới có kỹ năng quản lý rủi ro và hoạt động kinh doanh hiệu quả hơn. Vì vậy, để hỗ trợ hình thành một hệ thống DN mới, TS. Phạm Đỗ Chí cho rằng, Nhà nước cần tiếp tục lành mạnh hóa các biện pháp quản lý hành chính DN từ việc thành lập đến quản lý DN. Bên cạnh đó, tiếp tục cải tổ hệ thống tài chính ngân hàng, cố gắng giảm thêm lãi suất huy động xuống hơn để giúp DN tiếp cận vốn dễ dàng hơn.

TS. Nguyễn Trọng Nghĩa, Học viện Chính sách và Phát triển cho rằng, việc thực hiện các biện pháp nới lỏng tài khóa, tiền tệ là cần thiết trong bối cảnh hiện nay, tuy nhiên cần phải tính toán một cách kỹ lưỡng, có cơ sở khoa học để lượng cung chỉ vừa đủ, tránh việc nới lỏng thái quá dẫn tới một chu kỳ lạm phát mới. Trong dài hạn, để hỗ trợ các DN và để có một nền kinh tế mạnh và bền vững, rất cần thiết phải tái cơ cấu trúc lại tổng thể nền kinh tế, tập trung vào các lĩnh vực có lợi thế, tái cấu trúc lại các tập đoàn Nhà nước theo hướng cổ phần hóa, giải thể…, sớm bình đẳng hóa cạnh tranh giữa các DN tư nhân và Nhà nước.

Quang Toàn


Ý kiến của bạn
DIỄN ĐÀN
CẦN SỚM CÓ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC TÌNH TRẠNG DOANH NGHIỆP MA TRỐN THUẾ NHÀ NƯỚC HIỆN NAY Trong thời gian vừa qua Bộ Tài chính cho phép doanh nghiệp được phép tự in hóa đơn thuế GTGT cộng với việc đăng ký thành lập doanh nghiệp dễ dàng nên xuất hiện nhiều doanh nghiệp “ma” khiến cơ quan chức năng khó kiểm soát, điều đó đã dẫn đến hệ lụy làm thất thoát ngân sách nhà nước. Trước đây theo quy định của Bộ Tài chính giao cho ngành thuế in hóa đơn và cấp phát cho các tổ chức doanh nghiệp, hộ kinh doanh buôn bán, nên việc quản lý doanh số bán ra của các đơn vị nhận hóa đơn tương đối chuẩn xác, mặc dù vẫn có một số đơn vị vẫn cố tình bằng nhiều cách gian lận doanh thu thông qua hóa đơn nhưng ngành thuế cũng phát hiện được và truy thu thuế. Còn đối với việc đăng ký thành lập doanh nghiệp, trong thời gian vừa qua thực hiện theo nghị định Số: 43/2010/NĐ-CP ngày 15 tháng 10 năm 2010 của chính phủ về đăng ký doanh nghiệp, thì thủ tục cấp giấy đăng ký kinh doanh cho các doanh nghiệp hết sức đơn giản không cần kiểm tra tài chính ban đầu mà doanh nghiệp đã đăng ký, không cần biết cụ thể địa chỉ doanh nghiệp kinh doanh ở đâu và chỉ cần trong vòng 5 ngày DN đã có giấy phép kinh doanh, do vậy đã ra đời hàng lọat các doanh nghiệp họat động. Có doanh nghiệp ra đời họat động rất tốt có trách nhiệm, tuy nhiên cũng có rất nhiều doanh nghiệp ra đời họat động mang tính chất lừa đảo, như. buôn bán hóa đơn tìm mọi cách để trốn thuế nhà nước. Nếu trước đây việc mua bán, sử dụng trái phép hoá đơn VAT chủ yếu là dùng hóa đơn thật để lập hồ sơ, xuất khẩu hàng hóa khống, chiếm đoạt tiền thuế thì hiện nay các đối tượng lại có những mánh mới: gian lận, chiếm đoạt tiền thuế Nhà nước thông qua việc mua bán hóa đơn, hợp thức hóa đầu vào, tăng chi phí, giảm thu nhập chịu thuế, hợp thức hóa hàng nhập lậu... Nguồn cung cấp hóa đơn chủ yếu vẫn do các doanh nghiệp ảo lập ra, mục đích các doanh nghiệp này không phải để sản xuất kinh doanh mà để bán hóa đơn hoặc chỉ kinh doanh trá hình, qua mắt cơ quan chức năng. Thực tế đã xãy ra tại tỉnh Hải dương ,thực hiện quy chế phối hợp giữa Cục Thuế tỉnh Hải Dương và Công an tỉnh Hải Dương trong đấu tranh phòng, chống hành vi mua bán, sử dụng hóa đơn GTGT bất hợp pháp, Cục Thuế tỉnh Hải Dương đã xác minh được 42 doanh nghiệp có dấu hiệu sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, trong đó có một số trường hợp mua bán hóa đơn khống; một số doanh nghiệp có kinh doanh nhưng không có hóa đơn đầu vào đã mua hóa đơn khống để hợp lý hóa, với doanh số hàng hóa dịch vụ mua vào là hơn 952 tỷ đồng, thuế GTGT là 69 tỷ đồng. Đây là họat động tội phạm buôn bán hoá đơn GTGT (VAT) rất nguy hiểm cho xã hội, thiệt hại đến ngân sách nhà nước. Để khắc phục tình trạng gian lận, trốn thuế nhà nước trong thời gian qua, đề nghị Bộ Tài chính nên giao cho ngành thuế in hóa đơn thuế giá trị gia tăng để cấp cho các tổ chức doanh nghiệp cho nhu cầu, không cho phép các doanh nghiệp tự in hóa đơn thuế giá trị gia tăng như trong thời gian vừa qua đã làm cho ngành thuế bất lực không kiểm soát được. Đồng thời đề nghị Bộ Kế hoạch đầu tư tham mưu cho Chính phủ sớm sửa đổi điều chỉnh lại nghị định 43 CP cho phù hợp với tình hình thực tế của nước ta hiện nay, việc đăng ký thành lập doanh nghiệp đòi hỏi phải đủ năng lực về tài chính, trước khi cấp giấy phép đăng ký kinh doanh cho doanh nghiệp thì cơ quan có chức năng phải hết sức thận trọng xác minh cụ thể khả năng tài chính của doanh nghiệp, trụ sở mặt bằng kinh doanh của doanh nghiệp; do vậy đòi hỏi phải có thời gian từ 10 đến 15 ngày để kiểm tra xác minh chứ không phải 5 ngày như quy định hiện nay. Đồng thời phải xác định cụ thể người đăng ký làm giám đốc phải có năng lực trình độ chuyên môn phù hợp với ngành nghề đã đăng ký, tránh trường hợp đã xãy ra doanh nghiệp thuê người không có trình độ chỉ biết nhận lương làm giám đốc nhưng hậu quả pháp lý xãy ra thì doanh nghiệp không chịu trách nhiệm, cuối cùng thiệt cho xã hội, thiệt cho ngân sách nhà nước, quan điểm không chạy theo số lượng cấp đăng ký doanh nghiệp ít nhưng chất lượng, sẽ hạn chế gây hậu quả về mặt kinh tế và xã hội đối với nước ta. MINH TRÍ
MINH TRÍ
----DIỄN ĐÀN
Vinaphone “tận dụng” cái chết của bé trai 8 tuổi để quảng cáo Vào khoảng 17h30 ngày 22/4/2014, hàng triệu thuê bao của Vinaphone đều nhận được tin nhắn của nhà mạng với nội dung quảng cáo giật tít: “Bé trai 8 tuổi chết bất ngờ tại viện Nhi… de cap nhat cac Clip moi nhat tu VinaPhone. Tu choi QC, soan TC gui 18001091”
MỪNG ĐẢNG MỪNG XUÂN
“Sức mạnh của Đảng là mối liên hệ máu thịt với Nhân dân” Tầm Nhìn xin giới thiệu với bạn đọc bài phóng vấn Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng của Đài TNVN nhân dịp năm mới Giáp Ngọ và kỷ niệm 84 năm thành lập Đảng.