Mỗi doanh nghiệp nên biết chủ động phòng tránh tranh chấp thương mại

Doanh nghiệp Hoạt động doanh nghiệp
Thứ năm, 28/6/2012 21:22 GMT+7
Tình hình kinh tế thế giới hồi phục chậm cộng với kinh tế trong nước vẫn khó khăn đang tạo ra gánh nặng cho nhiều doanh nghiệp, làm nảy sinh khả năng xảy ra các cuộc tranh chấp thương mại. Từ thực tế này và mong muốn khuyến cáo cộng đồng doanh nghiệp những giải pháp phòng ngừa, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam phối hợp với Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam tổ chức Hội thảo “Những cảnh báo về tranh chấp thương mại”, ngày 28/6, tại Hà Nội.

Những nguy cơ có thể xảy ra

Ông Nguyễn Đình Cung, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho biết, đến nay đã có một số dự án bị hủy bỏ, đình hoãn nên để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng cho chủ đầu tư, nhất là buộc họ phải xử lý vấn đề liên quan đến đất đai cũng như gánh chịu thiệt hại về các khoản vốn đã đầu tư vào dự án, trong khi phần lớn số vốn đó lại có nguồn gốc là vốn vay. Từ đó, DN đầu tư sẽ phát sinh tranh chấp với chính quyền địa phương, các nhà thầu và các hộ dân trong phạm vi giải tỏa, đền bù.

Những dự án trong tình trạng dang dở dường như không có lối thoát khi hoàn cảnh vừa là con nợ đồng thời cũng là chủ nợ trong nhiều quan hệ kinh tế chồng chéo, giằng xé giữa quyền lợi và nghĩa vụ. Qua thời gian, vấn đề không được giải quyết sẽ đẩy DN vào cảnh nợ nần và mất khả năng trả nợ hay đáp ứng những điều khoản đã ký với các đối tượng liên quan. Từ tình huống này sẽ phát sinh nhiều loại tranh chấp khác nhau.

Trong đó, tranh chấp giữa DN với DN là nhiều nhất, mà biểu hiện phổ biến là sự thoái thác nghĩa vụ của hợp đồng thông qua việc “bỏ chạy”, như: yêu cầu điều chỉnh hợp đồng, chấm dứt hợp đồng, đơn phương hủy hợp đồng đã ký với đối tác. Hơn thế, có trường hợp DN tuyên bố giải thể hoặc làm thủ tục phá sản nhằm chạy nợ.

Luật sư Châu Huy Quang dẫn chứng trường hợp một DN ký hợp đồng bán sắn theo hình thức trả sau với DN khác và khi dư nợ lên tới 100 tỷ đồng thì đối tác tuyên bố phá sản và tranh chấp xảy ra. Quá trình xử lý dài "lê thê" rồi cũng đến hồi kết thúc và bên bị hại chỉ thu về được gần 100 triệu đồng.

Tiếp theo, một khi DN mất khả năng tồn tại sẽ lập tức nảy sinh tranh chấp với người lao động, bởi phần lớn công nhân đều đã ký hợp đồng lao động, được quyền có bảo hiểm và khi phải chấm dứt hợp đồng đột ngột thì chủ DN phải có trách nhiệm bồi thường cho người lao động. Yêu cầu này luôn là sức ép quá tải với chủ DN khi họ mất hết khả năng tài chính. Một số tranh chấp khác cũng rất có thể xuất hiện đồng thời như tranh chấp giữa DN với cơ quan thuế, ngân hàng, cơ quan bảo hiểm…

Các biện pháp phòng vệ

Tại hội thảo, các chuyên gia đã đưa ra những biện pháp để ngăn ngừa tranh chấp, chủ động giảm thiểu thiệt hại cho mỗi DN. Đó là, trước khi ký hợp đồng kinh tế cần điều tra rõ về năng lực tài chính, pháp lý, tiền sử giao dịch và những thông tin về cách ứng xử của đối tác trên thương trường. DN cũng nên tham khảo ý kiến từ các luật sư, nhà tư vấn. Mặt khác, chủ DN cần chỉ đạo bộ phận pháp lý của mình soạn thảo những điều khoản, nội dung chặt chẽ; có biện pháp phòng ngừa bằng cách yêu cầu đối tác đặt cọc, thế chấp hoặc thực hiện bảo lãnh từ bên thứ 3 hoặc ngân hàng… để bảo đảm niềm tin ban đầu. Tuyệt đối không nên ứng tiền cho đối tác dưới hình thức vay trước rồi chấp nhận “sẽ thanh toán một thể…”.

Trong quá trình thực hiện hợp đồng, DN cần tuân thủ nghiêm túc những thỏa thuận, chủ động đàm phán với đối tác về những vấn đề/tình huống mới phát sinh, thực hiện việc lập biên bản các cuộc gặp và lưu trữ tài kiệu đã giao dịch. Khi xảy ra mâu thuẫn cần tỉnh táo bàn thảo để hai bên cùng giải quyết, nên phân định rõ vấn đề phát sinh do yếu tố khách quan hay đơn thuần là do đối tác “giở trò” để đưa ra hướng ứng xử phù hợp.

DN cũng cần hiểu cơ chế giải quyết tranh chấp thông qua một số hình thức có thể tự chọn, gồm: thương lượng, hòa giải, đưa ra trọng tài thương mại, tòa án. Trong đó, việc giải quyết bằng cách đưa ra tòa án là biện pháp có tính cưỡng chế cao nhất nhưng cũng ẩn chứa nguy cơ kéo dài về thời gian và phát sinh thiệt hại.

Xét cho cùng, tranh chấp là điều không DN nào muốn xảy ra. Bởi thế, cơ quan quản lý cũng như mỗi DN cần tăng cường hoạt động tuyên truyền văn bản pháp lý, ủng hộ DN chân chính, hỗ trợ lẫn nhau trên tinh thần đối tác lâu dài và thượng tôn pháp luật. Có như vậy, thị trường sẽ lành mạnh và giảm thiểu được các vụ tranh chấp.

Quang Toàn


Ý kiến của bạn
HOẠT ĐỘNG DOANH NGHIỆP
500 cư dân The Sparks nhận sổ Hồng Ngày 13/04/2014, Tập đoàn Nam Cường tổ chức sự kiện “Trao 500 sổ hồng cho cư dân The Sparks trong khuôn khổ “Ngày hội Sparkers” tại sân The Omega Spark (CT7), khu đô thị The Sparks Lê Văn Lương, Hà Nội.