Èo uột cơ giới hóa nông nghiệp ĐBSCL

Sự kiện bình luận Bình luận
Thứ bảy, 05/5/2012 17:44 GMT+7
Vận tải nông sản là khâu cơ giới hóa kém nhất ở ĐBSCL hiện nay, nhiều nơi vẫn như cổ xưa. Ảnh: Duy Khương
Sau 37 năm phát triển trong hòa bình, theo hướng hiện đại, cơ giới hóa nông nghiệp ĐBSCL vẫn èo uột.

Thiếu máy móc

Cơ khí nông nghiệp “rất ít sản phẩm hàng hóa”, Cục trưởng Cục Chế biến-Thương mại Nông Lâm Thủy sản và Nghề muối (Bộ NN-PTNT) Đỗ Văn Nam nói, vì “mối liên kết giữa các cơ quan nghiên cứu với doanh nghiệp chưa cao”. Cho nên, theo ông Nam, mức độ trang bị động lực của nông nghiệp Việt Nam bình quân mới đạt 1,3 CV/ha canh tác. Các nước cơ giới hóa nông nghiệp đạt trên 90% đều có mức trang bị động lực gấp nhiều lần nước ta, như Thái Lan 4 CV/ha, Hàn Quốc 4,2 CV/ha, Trung Quốc 6,06 CV/ha.

Máy móc nông nghiệp ở nước ta vừa ít vừa cũ, lại chủ yếu nhập từ nước ngoài. Hầu hết các loại máy xới, máy kéo là nhập từ nước ngoài, theo ông Nam “chỉ một số rất ít được sản xuất tại các thành viên của TCty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam”. Máy gặt lúa các loại, của nước ngoài cũng chiếm khoảng 70%, số còn lại chủ yếu của KUBOTA lắp ráp tại Việt Nam và của cơ sở tư nhân chế tạo.

Tiến sỹ Lê Văn Bảnh, Viện trưởng Viện lúa ĐBSCL, cho rằng cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp ở ĐBSCL “yếu và thiếu đồng bộ”. Mới cây lúa được quan tâm nhưng cũng còn rất xa với nhu cầu. Khâu làm đất được cơ giới hóa cao nhất, gần 100% diện tích, nhưng chưa đúng kỹ thuật vì nhiều nơi chưa quan tâm san bằng đồng ruộng. Tiếp đến là khâu thu hoạch, với trên 7.000 máy các loại, đảm bảo được khoảng 40% diện tích canh tác. Sạ hàng chỉ khoảng 20% diện tích, còn lại là sạ lan theo lối cổ xưa rất tốn lúa giống và sinh nhiều sâu bệnh. Ở các nước hiện đại đã dùng máy cấy mạ, tiết kiệm đến 60-70% lúa giống so với sạ lan, và chống được ốc bươu vàng (chỉ ăn mầm và thân mạ non). 

Cơ giới hóa trong sản xuất lúa, để đồng bộ thì phải phát triển từ giao thông vận tải, san ủi đồng ruộng, làm đất đến gieo cấy, tưới tiêu-chăm sóc, thu hoạch. Có như thế mới tăng được năng suất, đáp ứng tính thời vụ, đảm bảo chất lượng sản phẩm, giảm tổn thất sau thu hoạch. Mà sản xuất nông nghiệp không chỉ có lúa, theo Tiến sỹ Bảnh, còn rau màu, cây trồng cạn (mía, bắp, khoai…), cây ăn trái, nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi gia súc gia cầm, những sản phẩm này cơ giới hóa “yếu và thiếu” hơn nữa.

Thiếu tiền

Ông Nguyễn Văn Diễn, GĐ Cty TNHH Cơ điện Thới Hưng ở Cần Thơ, hơn 20 năm nay sản xuất các dây chuyền chế biến lương thực và thủy sản, cho biết đang bị khách hàng nợ khoảng 1/3 doanh thu hàng năm. Ông nói, nợ nần lai rai từ năm 2000, do các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp đều thiếu vốn và đến nay tình hình đã rất căng thẳng.

“Nếu nông nghiệp là tấm gương phản chiếu xã hội, sẽ cho thấy ĐBSCL là một khu vực trì trệ và bị tổn thương”, TS Nguyễn Thị Kim Thanh, Viện trưởng Viện Chiến lược ngân hàng của Ngân hàng Nhà nước VN. Theo TS Thanh, ĐBSCL “huy động tại chỗ chỉ đáp ứng được khoảng 70% nhu cầu vay vốn. Con số này cũng chứng minh thêm cho sự thu nhập dành để tiết kiệm của khu vực này còn thấp so với mặt bằng chung cả nước”. Vậy nên đầu tư cho nông nghiệp “phụ thuộc vào nguồn vốn từ thị trường tiền tệ”, cựu Bộ trưởng Thương mại, thành viên Hội đồng tư vấn Chính sách tài chính tiền tệ quốc gia Trương Đình Tuyển nói. Tín dụng dành cho cơ giới hóa rất ít ỏi.

Đi đầu trong cho vay nông nghiệp ĐBSCL là Ngân hàng NN-PTNT Việt Nam. Chủ tịch Hội đồng Thành viên Nguyễn Ngọc Bảo cho biết, tính đến 15-3-2012, cho vay mua máy móc hỗ trợ nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch chỉ có 455 tỷ đồng. Một con số quá nhỏ so với dư nợ năm 2011 của ngân hàng này ở ĐBSCL, gần 65.000 tỷ đồng. Còn tính tổng dư nợ hỗ trợ lãi suất ở ĐBSCL, chỉ chiếm hơn 5% cả nước, theo Ths Vũ Xuân Hòe ở Vụ Chính sách tiền tệ Ngân hàng Nhà nước VN. Khảo sát 181 hộ nông dân ở tỉnh Hậu Giang vay vốn Ngân hàng NN-PTNT, chỉ có 9,5% vốn dành cho mua máy móc nông nghiệp.

Tín dụng cho cơ giới hóa đã rất ít, thì chi ngân sách cũng không khá hơn. Nghiên cứu của TS Vũ Thành Tự Anh và nhóm tác giả ở Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright, tổng chi ngân sách ở ĐBSCL trong giai đoạn 2000-2010 tăng trung bình mỗi năm 15,3%. Trong đó, chi đầu tư phát triển chỉ tăng trung bình mỗi năm 7%.

Thiếu người

Nhưng nan giải nhất trong quá trình cơ giới hóa nông nghiệp ở ĐBSCL hiện nay là thiếu cán bộ và nhân viên kỹ thuật. Trước đây, có hai nơi đào tạo nhân lực chính phục vụ cơ giới hóa nông nghiệp ĐBSCL là Khoa Cơ khí nông nghiệp của Trường Đại học Cần Thơ (đào tạo kỹ sư cơ khí nông nghiệp) và Trường công nhân cơ khí nông nghiệp 2 trung ương (đào tạo công nhân sử dụng máy nông nghiệp).

Khoa Cơ khí nông nghiệp hiện là Khoa Công nghệ, từ năm 1999 đến nay đã 13 năm, không có sinh viên theo học ngành cơ khí nông nghiệp. Trường Công nhân cơ khí nông nghiệp 2 trung ương hiện là Trường Cao đẳng Cơ điện và Nông thôn Nam Bộ, từ năm 1996 đến nay đã 16 năm, không có học sinh ngành cơ khí nông nghiệp. 

TS Nguyễn Văn Khải, Phó trưởng bộ môn Kỹ thuật cơ khí của Khoa Công nghệ, Trường Đại học Cần Thơ, khảo sát nhân lực cơ khí ở các cơ sở chế tạo máy gặt đập liên hợp và sử dụng các loại máy nông nghiệp cho những con số khó tin. Trong 14 cơ sở chế tạo máy gặt đập liên hợp ở ĐBSCL, chỉ có 7 kỹ sư, 58 trung cấp và công nhân kỹ thuật,  chiếm tỷ lệ trong tổng số lao động theo thứ tự là 1,6% và 13,2%. Còn lại “tự đào tạo”.

Hàng vạn người đang vận hành các loại máy nông nghiệp trên đồng ruộng, hầu hết cũng “tự đào tạo”. Còn ở 13 trung tâm khuyến nông của 13 tỉnh, thành ĐBSCL, chỉ có 1 kỹ sư cơ khí nông nghiệp. TS Khải kết luận: “Đây là một khó khăn rất lớn trong toàn bộ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn hiện nay”.

TS Nguyễn Thị Kim Thanh, Viện trưởng Viện Chiến lược ngân hàng của Ngân hàng Nhà nước VN: “Nếu nông nghiệp là tấm gương phản chiếu xã hội, sẽ cho thấy ĐBSCL là một khu vực trì trệ và bị tổn thương”.

TS Đào Minh Tú, Chánh văn phòng Ngân hàng Nhà nước VN: “Tại khu vực ĐBSCL, việc cho vay mới chỉ tập trung vào thu mua lương thực, nhập khẩu phân bón, thuốc trừ sâu của các doanh nghiệp là lĩnh vực dễ kiếm lợi nhuận”.

TGĐ Cty Cổ phần Mê Kông Lê Việt Hải: “Ruộng đất manh mún và sản xuất nhỏ là nguyên nhân cản trở quá trình cơ giới hóa, công nghiệp hóa nông nghiệp”.

TS Nguyễn Văn Khải, Phó trưởng bộ môn Kỹ thuật cơ khí của Khoa Công nghệ, Trường Đại học Cần Thơ: Máy làm đất quá cũ đang sử dụng, chi phí nhiên liệu tăng cao ước mỗi năm ĐBSCL mất số tiền tương đương 100 máy kéo 45 CV. Còn người điều khiển máy gặt đập liên hợp, không có kỹ thuật nên chọn sai chế độ làm việc sẽ gây thất thoát số lúa ở ĐBSCL mỗi năm tương đương 100 máy gặt đập liên hợp mới.

Sáu Nghệ


Ý kiến của bạn
SỰ KIỆN
Quốc Hội giám sát oan sai trong hoạt động tố tụng hình sự Ngày 18/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét lựa chọn nội dung “QH, UBTVQH giám sát tình hình oan, sai trong hoạt động tố tụng hình sự và việc bồi thường thiệt hại cho người bị oan trong hoạt động tố tụng hình”.
BÌNH LUẬN
Xuất khẩu thói xấu – nỗi nhục khó phai! Quảng bá, xuất khẩu ra toàn cầu thói hư, tật xấu, lợi nhuận mang về cho đất nước ngàn năm văn hiến sẽ là nỗi nhục khó phai và sự khỉnh rẻ, kỳ thị của bạn bè quốc tế
SỰ KIỆN CẦU LONG BIÊN
Cùng tìm về ký ức với “Đêm trắng cầu Long Biên” “Đêm trắng cầu Long Biên-Hành trình đi tìm ký ức,” sự kiện đầu tiên nằm trong chuỗi năm sự kiện văn hóa-du lịch của dự án có chủ đề “Ký ức,” dự kiến diễn ra từ 23 giờ ngày 12/4 tới 6 giờ ngày 13/4 ngay trên không gian của cây cầu lịch sử này.