Đằng sau việc GDP Trung Quốc vượt Nhật Bản

Các chuyên mục cũ Phân tích
Thứ tư, 18/8/2010 16:52 GMT+7
Con rồng Trung Quốc đã vượt qua Nhật Bản (Ảnh minh họa: Internet)
Tờ Financial Times có bài phân tích về việc Trung Quốc vượt Nhật Bản trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, trong đó nhấn mạnh đến tranh cãi về nghĩa vụ và trách nhiệm của nước này trên cương vị mới.


Theo báo trên, nếu xét về sức mua - một chỉ số kinh tế quan trọng, GDP của Trung Quốc đã vượt Nhật Bản cách đây gần một thập kỷ. Lấy một ví dụ như việc xây hai ngôi nhà giống hệt nhau ở hai nước, sử dụng cùng một loại vật liệu và số lượng nhân công, thì ngôi nhà ở Nhật Bản sẽ tạo ra một lượng GDP lớn gấp ba lần ở Trung Quốc, bởi mọi thứ ở Nhật Bản đều đắt đỏ hơn.

Thế nhưng, việc Trung Quốc vượt Nhật Bản sẽ khiến thế giới đòi hỏi Bắc Kinh có trách nhiệm hơn nữa trong các vấn đề toàn cầu, cũng như trong quan hệ giữa Trung Quốc và các quốc gia khác.

Arthur Kroeber, Giám đốc điều hành công ty tư vấn Dragonomics, nói: “Lâu nay, Trung Quốc vẫn duy trì chính sách ngoại giao vừa phải. Nhưng hiện thời, Trung Quốc đã trở nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và sẽ là nước tiêu thụ nhiều năng lượng nhất thế giới trong năm 2011. Điều này khiến Trung Quốc không còn có thể trốn tránh trách nhiệm như trước. Trung Quốc vẫn chưa thực sự sẵn sàng giữ vai trò mới và sẽ tìm cách kéo dài thời gian càng lâu càng tốt”.

Trung Quốc đang ngày càng biến sức mạnh kinh tế thành ảnh hưởng chính trị và ngoại giao, nhất là ở những khu vực như Mỹ Latinh và châu Phi, nơi nhiều người không thích chính sách và sự hiện diện của phương Tây. Sở hữu lượng dự trữ ngoại tệ lớn nhất thế giới, Bắc Kinh từ lâu đã công khai thách thức vai trò của đồng USD trên cương vị đồng tiền dự trữ toàn cầu và đi đầu phong trào đòi hỏi sự đại diện công bằng hơn trong các tổ chức toàn cầu như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Tuy nhiên, các quan chức ở Bắc Kinh vẫn quả quyết rằng Trung Quốc vẫn là một nước đang phát triển và không thể đi đầu trong các sáng kiến toàn cầu hay thực hiện những nhiệm vụ khó khăn như giảm khí thải CO2 gây hiệu ứng nhà kính hay thả nổi đồng Nhân dân tệ (NDT) để giúp cân bằng thương mại thế giới. Họ viện dẫn GDP bình quân đầu người của Trung Quốc mới chỉ có khoảng 3.600 USD, chưa bằng 1/10 của Nhật Bản, Mỹ và chưa bằng 1/6 của Pháp, Anh.

Một số chuyên gia còn lưu ý chất lượng tăng trưởng thấp của kinh tế Trung Quốc so với các quốc gia khác. Giám đốc Viện Tài chính Yi Xianrong trực thuộc Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc nói: “Kể từ năm 2003, tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc dựa vào hai trụ cột chính: xuất khẩu và bất động sản. Trong khi xuất khẩu mang lại một số lợi ích về hiện đại hóa, thì bất động sản lại gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng. Quản lý đất đai yếu kém và nạn đầu cơ đã khiến cho giá nhà ở tăng vọt và quả bong bóng bất động sản cuối cùng sẽ bị nổ tung”.

Ông Yi Xianrong cũng chỉ ra sự chênh lệch giàu nghèo và tình trạng mất cân đối trong tăng trưởng kinh tế giữa các vùng ven biển giàu có và các khu vực nội địa chậm phát triển. Ông nói: “Khi nói về sức mạnh kinh tế của Trung Quốc, chúng ta cần tránh phóng đại. Tăng trưởng GDP nhanh sẽ không có ý nghĩa gì, nếu tình trạng mất cân đối này không được giải quyết”.

Tố Uyên (theo Finacial Times)