Vì sao có "nợ xấu" điều này mới cần phải giải quyết ?

Tiếng nói trí thức Góc chuyên gia
Thứ hai, 02/7/2012 11:33 GMT+7
Chúng ta đang gắng tìm ra giải pháp thiết thực và hiệu quả nhất nhằm giải quyết vấn đề nợ xấu cho các ngân hàng, trong khi chúng ta không lo cái nguyên nhân để có nhiều "nợ xấu" là từ đâu về nguyên tắc kinh doanh thì "lời ăn lỗ chịu" Các ngân hàng đã tự tạo cho mình những khoản nợ xấu ngày càng tăng thì cũng phải tự gánh chịu hậu quả ấy?

Chính sách của nhà nước đặc biệt là của NHNN không thể mang tiền nhà nước tiền của dân ra để mua nợ xấu cho một nhóm các ngân hàng nếu cần xử lý việc này là phải triệt để tận gốc cái nguyên nhân gây ra nợ xấu và tốt nhất là "xử lý theo cơ chế thị trường " Các bên gây ra nơ xấu cùng gánh chịu hậu quả và thỏa thuận đầu tiên để vượt khó ? Chứ không thể để các ngân hàng cứ "ngồi mát ăn bát vàng" mãi còn bao khó khăn trắc chở thì đè cổ các doanh nghiệp ra mà chịu "mặc dù sắp chết hoặc đã chết".Vì Ngân hàng cũng là doanh nghiệp ta cứ áp dụng đúng luật doanh nghiệp để thực thi.

Thứ nhất : Để giải quyết vấn đề "nợ xấu" cần tìm cho ra nguyên nhân dẫn đến vấn đề này là gì ? ở từng ngân hàng và từng loại hình doanh nghiệp chứ không phải là các Ngân hàng đua nhau cho vay lãi suất cao nhằm hưởng lợi trong một thời gian dài rồi doanh nghiệp kiệt sức không còn khả năng thanh toán nợ được nữa dẫn đến phá sản hàng loạt còn ngân hàng thì ôm nợ xấu : 

Tại sao  Ngân hàng nhà nước phải thành lập công ty mua nợ với vốn khởi điểm 100.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn chỉ dừng lại ở các giải pháp "chưa mới",điển hình là mua lại nợ xấu, kích thích thị trường bất động sản, tái cấutrúc hệ thống ngân hàng... nhằm cứu các ngân hàng yếu kém có nguy cơ sụp đổ. Vấn đề này hoàn toàn chỉ vì mục tiêu cho nhóm lợi ích ngân hàng mà thôi? Còn các doanh nghiệp đã bị rơi vào tình trạng này rồi thì có thể làm gì được nữa ngoài hai chữ "phá sản" .

Tại sao lại chọn  con số 100.000 tỷ làm khởi điểm để mua nợ xấu ? mà không để các Ngân hàng tự phải giải quyết vấn đề này theo luật doanh nghiệp quy định.


số... Như vậy, việc "rút túi" ngân sách 100.000 tỷ sẽ phải là một quyếtđịnh có sự tính toán định tính lẫn định lượng chuẩn xác đến từngcentimet.

Liệu rằng con số 100.000 tỷ đồng rút từ túi ngân sách nhà nước ra có mang ý nghĩa thực trong sáng không hay ta thử nhìn lại từ bài học phố Wall 2011 từ việc nhà nước rót tiền (mà ngườidân cho là của họ qua các loại thuế, phúc lợi...) nhằm cứu các ngân hàngthương mại trong bối cảnh khủng hoảng, lạm phát và thất nghiệp cao sẽtrở thành vấn đề nan giải về sau. 

Hãy để cho kinh tế thị trường điều tiết đừng lấy chính sách hành chính ra để áp dụng cho lợi thế nhóm này mà tiêu diệt thành phần kinh tế nhóm khác đã là thị trường thì cần bình  đẳng  và các TPKT phải được quyền tự thỏa hiệp khi khó khăn chứ không thể áp dụng biện pháp, chính sách không công bằng hay có thể có dấu hiệu của sự "độc quyền" trong kinh tế thị trường không cho phép theo quy luật? Vì vậy nó sẽ gây hậ quả hay hệ lụy không nhỏ nếu ta đi ngược quy luật kinh tế tự nhiên.

Nếu như thực chất việc lượng tiền cần giải quyết mức nợ xấuhiện nay của Việt Nam có thể lên đến 400.000 tỷ. Câu hỏi đặt ra, liệu100.000 tỷ có thể giải quyết triệt để nợ xấu, hay ít nhất cũng đảm bảosự ổn định cho cả hệ thống ngân hàng mà thôi ?  Chắc chắn sẽ là không bình đẳng nếu thực hiện đưa số tiền lớn so với tìnhthế quốc gia hiện nay mà thiếu sự đảm bảo cũng như không vì lợi ích quốc gia mà chỉ là lợi ích nhóm thì  dẫn đến nhiều quan ngại vềviệc Việt Nam có thể lâm vào tình thế tiến thoái lưỡng nan, khi đã quátay với túi tiền hạn hẹp.

Ta hãy nhìn ra thế giới như  Hoa Kỳ là một trong những nền kinh tế lớn có nhiềuva chạm nhất. Bong bóng Bất động sản nổ tung vào năm 2007 khiến rấtnhiều ngân hàng thế chấp của Hoa Kỳ lâm vào tình thế phá sản.

Hai quỹ phòng hộ của Bear Stearns - ngân hàng đầu tư lớn thứ 5 của Mỹquỵ ngã, rồi đến Citygroup cũng thua lỗ, ngay cả tổ chức tài chínhLehman Brothers vào loại lớn nhất và lâu đời nhất của Mỹcũng bị phá sản.

Ngay lập tức, gói cứu trợ 700 tỷ USD từ chương trình Hỗ trợ giải quyếttài sản xấu (TARP - Troubled Asset Relief Program) được tung ra dưới sựquản lý nhà nước nhằm mua nợ xấu, hỗ trợ người dân mất đất, kích cầu thịtrường bất động sản. Bộ trưởng tài chính Mỹ, Timothy Geithner, phátbiểu rằng: "Cơ hội để chứng tỏ khả năng của Chính phủ trong việc hoạchđịnh chính sách đối phó với khủng hoảng, đặc biệt là thông qua chươngtrình Hỗ trợ giải quyết tài sản xấu TARP".

Đó là gói hỗ trợ cho cả người dân và doanh nghiệp, tuy vây  với số tiền 700 tỷ USDvẫn chưa làm "bình phục" tất cả các doanh nghiệp nguy cơ phá sản. Hơnthế nữa, cơ chế quản lý nhà nước dễ xuất hiện các tiêu cực, như việc sửdụng vốn cứu trợ sai mục đích, hoặc lạm dụng và tham ô. Điều nay đãkhiến chính quyền Hoa Kỳ cân nhắc và chọn lựa một hướng đi mới và taobạo hơn: chương trình hợp tác đầu tư chính phủ - tư nhân (PPIP - Publicprivate investment program) được Bộ trưởng Tài chính Mỹ công bố ngày23/3/2009.Chúng ta cần thực hiện gói hỗ trợ trực tiếp đến các TPKT (doanh nghiệp) chứ không chỉ quan tâm đến một nhóm lợi ích ngân hàng mà họ sẽ thừa cơ  bóp chết các doanh nghiệp và thao túng thị trường tài chính rồi thao túng toàn bộ nền kinh tế ? Đó là vấn đề cần phải đưa nên bàn cân não thực tế và nóng bỏng hôm nay.


Nếu Bộ Tài chính cho rằng nhà nước cần góp 75-100 tỷ USD kết hợp với tư nhân 400 tỷ USDvà tiền còn lại từ kế hoạch TARF. Các nhà hoạch định đưa ra 3 tiêu chícơ bản : i)nghiên cứu kỹ và sử dụng ngân sách hiệu quả, ii)chia sẻ khókhăn với thành phần kinh tế tư nhân, iii)khu vực tư nhân có thể định giácác khoản nợ xấu. Quá trình mua bán nợ xấu PIPP của Mỹ khác với TARP,không còn hoàn toàn chịu sự tác động của Nhà nước mà đã có sự góp mặtcủa tư nhân với vai trò quản lý điều tiết kinh tế, thanh lọc các khoảngnợ xấu, xử lý tiêu cực hệ thống. Đặc biệt, mô hình này ngoài việc thểhiện vai trò nhà nước còn có thể gia tăng tính minh bạch của các hoạtđộng nội bộ. Như vậy mô hình xử lí nợ xấu PPIP của Mỹ mang tính đã bổsung những thiếu sót của các công ty nợ quốc doanh theo kiểu TARF.

Tuy nhiên, giống như bất kỳ một mô hình nào thi PPIP cũng xuất hiện hạnchế. Michael Schlachter (hội liên hiệp Wilshire) chỉ ra hạn chế "lốbịch" nhất chính là việc các ngân hàng trong khối tư nhân mua lại cáckhoảng nợ của các ngân hàng khác theo cơ chế thị trường trong khi chínhmình chưa thể xử lí các khoảng nợ còn dang dở.Như vậy vẫn là vấn đề cần xem lại nếu vậy sao không để các ngân hàng họ tự sàng lọc và dọn dẹp cho nhau để làm trong sạch hệ thống trước đã " hãy tái cấu trúc chính ngành ngân hàng đã " Còn việc thành lập công ty mua bán nợ xấu với sự đóng góp của ngân sách quốc gia lúc này là chưa thỏa đáng và cũng chưa thực hiện triệt để tình hình chung của nền kinh tế.


Bài học từ Hoa Kỳ có thể đưa ra một góc nhìn hay tiếp cận khác cho ViệtNam. Trước hết, phải thừa nhận nếu chỉ có ngân hàng nhà nước cùng sốtiền "đang bị tranh cãi quyết liệt" 100.000 tỷ mà chưa có một cơ sở địnhlượng, dự phòng rủi ro trước thì triển vọng cho giải pháp này cần đượcbàn luận một cách kỹ lưỡng. Thế nên, việc áp dụng cơ chế thị trường bằngmô hình PPIP nhằm giải quyết nợ xấu hiện nay của Việt Nam nên được đưara xem xét một cách nhanh chóng và nghiêm túc.

Như vậy cần sử lý theo luật doanh nghiệp và công bằng theo phương pháp kinh tế thị trường hệ thống ngân hàng cần được sàng lọc và cần tự ổn định bằng khả năng và điều kiện thực tế của mình nếu không tồn tại thì cần phá sản hoặc  hợp nhất .... Nhìn chung hệ thống ngân hàng của ta hiện nay cũng tương đối "dày" do vậy cần tự  tái cấu trúc trước tiên. Và muốn giả quyết tận gốc của vấn đề "nợ xấu" là loại trừ ngay từ đầu khả năng, nguyên nhân gây ra nợ xấu là vì ai ? và tại sao ? 



Lan Hương TH&PT  




Ý kiến của bạn