Tương lai của các loại tàu vận tải biển

Các chuyên mục cũ Tiêu điểm
Thứ hai, 22/11/2010 14:44 GMT+7
Tàu chở container khổng lồ như Maersk Line chiếm ưu thế (Ảnh: Internet)
Sau cơn khủng hoảng, ngành đóng tàu vận tải trên thế giới “qua cơn bĩ cực, đến hồi thái lai”. Thế nhưng, các nhà đầu tư nên “trông giỏ, bỏ thóc” vào loại tàu vận tải biển nào?

“Chẳng có ai trong ngành vận tải biển lại tiên đoán một sự  đảo chiều ngoạn mục đến thế”. Đó là nhận xét của giám đốc kinh doanh André Tonn của Oltmann Gruppe, một tập đoàn từng đầu tư vào 200 quĩ tàu biển hơn 80 năm qua.

Ngành vận tải biển hiếm khi lại bị điêu đứng như trong cuộc khủng hoảng kinh tế-tài chính toàn cầu vừa qua và sự khởi sắc của ngành này sau khủng hoảng cũng quả là hiếm có.

Sau khi bị sụt giảm tới 10% trong năm 2009 khiến cho hàng trăm hãng vận chuyển mát việc làm và nhiều bến bãi bị bỏ trống, ngành vận tải container bằng đường biển phục hồi nhanh nhất. 

Hai vấn đề cần phải tính đến

Hiện thời các nhà đầu tư đang đứng trước hai câu hỏi:  Liệu đây có là thời điểm để đầu tư vào ngành vận tải biển? Nếu quả là như vậy thì nên đầu tư vào loại tàu nào?

Đây là những câu hỏi khó trả lời, tuy khối lượng buôn bán tỷ lệ thuận với đà đi lên của kinh tế thế giới và Quĩ Tiền tệ Quốc tế dự báo kinh tế thế giới sẽ tăng trưởng hơn 4% trong năm 2011.

Việc thị trường đóng tàu có đi lên cùng với đà đi lên của kinh tế thế giới còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Điều quan trọng là việc phát triển đội tàu phải sao cho phù hợp với nhu cầu vận tải đang thay đổi. Sẽ là lãng phí, nếu sức chở của đội ngũ tàu vận tải tăng 20% trong khi nhu cầu vận chuyển hàng hóa chỉ tăng có 10%.
Giới chuyên gia có ý kiến khác nhau về triển vọng của các loại tàu chở hàng. Có người cho rằng  tàu chở container lớn và các tàu chở hàng rời (bulker) có nhiều triển vọng hơn, trong khi người khác lại cho rằng hiện thời, đóng các tàu vận tải nhỏ có nhiều cơ may hơn… vì  “20% tổng số các tàu cỡ nhỏ đã có trên 20 năm phục vụ và cần được thay thế”.

Vận chuyển container: Tàu khổng lồ chiếm ưu thế

Trong số các loại tàu vận tải biển, đội tàu container có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất do khối lượng container được vận chuyển tăng liên tục. Trước khi xảy ra khủng hoảng tài chính, mức tăng này luôn ở mức 10% /năm. Thế nhưng, trong năm 2008 mức tăng này là 5% và đến năm 2009 tụt xuống -10%.

Với đà phục hồi kinh tế thế giới, khối lượng vận chuyển container của 65 hải cảng quan trọng nhất đã tăng 16% trong 6 tháng đầu năm 2010. Tỷ lệ thuê tàu chở container cũng gia tăng đáng kể. Theo dự báo, khối lượng vận chuyển container trong năm 2012 dự kiến sẽ tăng 12% và từ đó đến năm 2020, tăng liên tục ở mức trung bình 6,8%/năm.


Trong vòng 3 năm tới, có 625 tàu container mới với tổng sức chở 3,8 triệu TEU sẽ đi vào phục vụ (tương đương với mức tăng của đội tàu container 4%/năm). Các tàu chở container khổng lồ hiện đang chiếm ưu thế: trong số các đơn đạt hàng hiện nay, có 115 tàu chở container khổng lồ có sức chở từ 12.000 TEU trở lên trong khi chỉ có 75 chiếc có sức chở 8.000-8999 TEU được đặt đóng mới.

Tuy các tàu vận chuyển container có sức chở dưới 4.000 TEU đang đứng trước nguy cơ trở thành phế liệu, nhưng trong lĩnh vực chở thuê, từ nay đến năm 2012, đội tàu có sức chở trên 7.500 TEU dự kiến sẽ tăng trưởng với tốc độ 27%/năm.

Chẳng bao lâu nữa, các nhà đầu tư lại đổ xô bỏ tiền vào ngành đóng tàu chuyên dụng này, sau khi đã đồng loạt rút lui trong cơn khủng hoảng.  

Tàu chở hàng rời: Mọi con đường đều dẫn tới Trung Quốc

Khối lượng hàng rời như than đá, quặng sắt được vận chuyển bằng tàu biển trên thế giới đã liên tục gia tăng 3,5% trong thời gian qua. Ngay cả khi xảy ra khủng hoảng kinh tế-tài chính, mức tăng này chỉ giảm sút đôi chút bởi Trung Quốc “đi ngược dòng thời đại”. Theo ISL, khối lượng này dự kiến tăng 6% trong năm 2011 chủ yếu do các nền kinh tế đang nổi lên “đói  nguyên liệu”.


Trong bối cảnh này, đội tàu chuyên chở hàng rời (bulker) trên thế giới xem ra đang tăng trưởng thái quá: ngoài 8.400 bulker đang hoạt động, người ta còn đặt đóng thêm 3.000 chiếc nữa… để đạt mức gia tăng sức chở 10%/năm trong vòng 3 năm tới.  Riêng trong năm 2011, sức chở đội ngũ bulker dự kiến sẽ tăng tới 20% do có khá nhiều tàu mới được đưa vào phục vụ. Theo giới chuyên gia, đây là một diễn biến “không lành mạnh” và chắc chắn sẽ dẫn đến tình trạng dư thừa đáng kể sức chở của các bulker.

Sự tăng trưởng thái quá này chắc chắn sẽ dẫn đến thời gian chờ đợi bốc dỡ lâu hơn tại các bến cảng và gây ra khá nhiều vấn đề rắc rối khác. 

Chính vì vậy, ngành đóng tàu trở hàng rời sẽ không mấy khởi sắc trong thời gian tới và phải đối mặt với sức ép cạnh tranh quyết liệt. 

Tàu chở dầu: Tương lai thuộc về tàu mới hai lớp vỏ
 
Vận chuyển bằng tàu chở dầu (tanker) trên thế giới hiện đang chiếm lợi thế so các hệ thống đường ống dẫn dầu về chiếm lĩnh thị phần, khi số dầu mỏ được vận chuyển trong quá khứ tăng 2% và thị phần của tàu chở dầu tăng 3%. 


Sau khủng hoảng, đội ngũ tàu chở dầu sẽ gia tăng đáng kể, với việc đặt đóng mới 1.343 tanker. Theo tính toán của giới chuyên gia, từ nay đến cuối năm 2013, tổng sức chở của đội ngũ tanker trên thế giới dự kiến sẽ tăng trên 5%/năm.

Số tàu đóng mới nói trên đều là loại tanker có 2 lớp vỏ tàu để thay thế loại tàu chở dầu 1 lớp vỏ tàu dễ gây ra sự cố ô nhiễm môi trường hơn. Ngay cả khi đã thải loại một số tanker cũ, tổng sức chở của đội ngũ tanker dự kiến sẽ tăng 8-9% trong năm 2011. Điều này sẽ tác động tiêu cực đến tỷ lệ thuê tàu trong vòng 1-1,5 năm tới.

Theo đánh giá của Viện Kinh tế vận tải biển và Hậu cần (ISL) ở Bremen, nhu cầu về tàu chở dầu sẽ không tăng đáng kể trong vòng một hai năm tới.

Minh Châu (theo Manager Magazin)