Tình hình lạm phát, lãi suất, tỷ giá… và những giải pháp

Các chuyên mục cũ Tiêu điểm
Thứ bảy, 26/3/2011 22:08 GMT+7
Tình hình lạm phát, lãi suất, tỷ giá những tháng đầu năm 2011 vẫn tiếp tục có biến động mạnh và diễn biến phức tạp, làm tăng nguy cơ mất ổn định kinh tế đất nước .


Thực tế này được nhấn mạnh trong Báo cáo thẩm tra đánh giá bổ sung kết quả triển khai thực hiện kế hoạch phát triển KT - XH và ngân sách nhà nước năm 2011 do CHỦ NHIỆM ỦY BAN KINH TẾ Quốc hội HÀ VĂN HIỀN trình bày tại Kỳ họp thứ Chín, Quốc hội Khóa XII.

Báo cáo nêu rõ, chỉ số giá tiêu dùng tháng 2 đã tăng 3,87% so với tháng 12 năm 2010, bằng 55% so với chỉ tiêu kế hoạch cả năm. Lãi suất trên thị trường tiền tệ tiếp tục tăng cao, lãi suất tiền gửi VND có thời điểm lên tới 16-17%/năm, lãi suất cho vay 18-20%/năm; tỷ giá giao dịch trên thị trường tự do biến động mạnh và có thời điểm cao hơn tỷ giá giao dịch chính thức gần 10%, kể cả sau khi tỷ giá bình quân liên ngân hàng được điều chỉnh tăng 9,3%.

Trước những diễn biến không thuận như vậy, Chính phủ đã kịp thời có Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 24.2.2011. Ủy ban Kinh tế thấy rằng, Chính phủ đã quyết tâm tập trung cho kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đưa ra các biện pháp đồng bộ, kịp thời, cụ thể với những quyết định mạnh mẽ để giảm tổng đầu tư như kiểm soát tổng phương tiện thanh toán xuống khoảng 15-16%, tốc độ tăng trưởng tín dụng dưới 20%; giảm bội chi ngân sách nhà nước xuống dưới 5% GDP, nhập siêu không quá 16% tổng kim ngạch xuất khẩu, rà soát để cắt giảm đầu tư công, không cho tạm ứng ngân sách... Ủy ban Kinh tế đánh giá cao điểm mới trong Nghị quyết 11/NQ-CP, thể hiện quan điểm tư tưởng rõ ràng tập trung ổn định vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội, nhờ đó thị trường đã có một số dấu hiệu chuyển biến tích cực. Ủy ban Kinh tế tán thành với những định hướng và giải pháp lớn trong Nghị quyết số 11/NQ-CP. Đồng thời, đề nghị phải kiên quyết, khẩn trương trong tổ chức thực hiện để các giải pháp nêu trên có hiệu lực, hiệu quả, tăng được niềm tin của thị trường và xã hội.

Trong khung khổ đánh giá bổ sung kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước năm 2010, qua hơn 2 tháng triển khai thực hiện nhiệm vụ năm 2011 với những diễn biến tình hình mới, Ủy ban Kinh tế đề nghị cần tập trung thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp chính như sau:

1. Nhóm giải pháp nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội.

Điều tiết giảm tổng cầu của nền kinh tế để giảm bớt sức ép lạm phát(7); thu hẹp chênh lệch giữa tiết kiệm và đầu tư của nền kinh tế để từng bước giảm sự phụ thuộc quá nhiều vào nguồn lực bên ngoài(8), cải thiện cán cân thanh toán, kiểm soát nợ công và nợ quốc gia bảo đảm an ninh tài chính quốc gia. Cần tập trung thực hiện một số biện pháp cụ thể sau:

- Trong điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng, cần ưu tiên vốn tín dụng phục vụ trực tiếp sản xuất hàng hóa, sản xuất hàng xuất khẩu, sản xuất nông nghiệp, thủy sản; hạn chế cấp vốn tín dụng cho lĩnh vực bất động sản, chứng khoán, nhập khẩu hàng hóa thuộc diện không khuyến khích nhập khẩu; có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong việc tiếp cận nguồn vốn. Từng bước giảm mặt bằng lãi suất bảo đảm hài hòa lợi ích của người gửi tiền và người đi vay, khuyến khích được doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh, góp phần bảo đảm cung - cầu hàng hóa và các cân đối lớn của nền kinh tế, nhất là cân đối nguồn điện.

Ủy ban Kinh tế cho rằng, cần kiên quyết thực hiện các biện pháp quản lý thị trường vàng và ngoại tệ bảo đảm hoạt động theo đúng khuôn khổ pháp luật hiện hành. Cần sớm khắc phục tình trạng sử dụng vàng và ngoại tệ làm phương tiện thanh toán bất hợp pháp trên lãnh thổ Việt Nam, nhưng phải có lộ trình thích hợp, phù hợp với đặc điểm thị trường Việt Nam, bảo đảm hiệu quả, không phát sinh phức tạp mới. Trước mắt, cần triển khai ngay các biện pháp cần thiết để tổ chức, cá nhân có nhu cầu hợp lý được mua ngoại tệ tại các ngân hàng thương mại.

- Trong điều hành chính sách tài khóa, kiên quyết không chi ngân sách nhà nước vượt dự toán chi đã được phê duyệt, đưa mức bội chi ngân sách nhà nước xuống dưới 5% GDP; quản lý chặt chẽ các khoản chi có nguồn gốc ngân sách và việc ứng chi ngân sách nhà nước; tiến hành khẩn trương và cương quyết việc cắt giảm các dự án đầu tư chưa cần thiết. Đa số ý kiến trong Ủy ban Kinh tế kiến nghị Chính phủ giao cụ thể chỉ tiêu cắt giảm vốn đầu tư cho mỗi ngành, mỗi địa phương, việc cắt giảm các dự án cụ thể giao cho ngành và địa phương quyết định, không nên thành lập nhiều đoàn đi rà soát các dự án rồi mới cắt giảm.

- Về điều hành xuất nhập khẩu, cần thực hiện các biện pháp quyết liệt giảm tỷ lệ nhập siêu xuống dưới 16% tổng kim ngạch xuất khẩu trên cơ sở đẩy mạnh xuất khẩu, giảm nhập khẩu, góp phần cải thiện mạnh cán cân thanh toán, bảo đảm cân đối ngoại tệ quốc gia. Tăng cường kiểm tra, giám sát, không cho nhập khẩu thiết bị, vật tư, hàng hóa đã sản xuất được trong nước; hạn chế đến mức tối thiểu nhập khẩu hàng tiêu dùng xa xỉ. Khuyến khích đầu tư sản xuất các hàng hóa thay thế hàng nhập khẩu đủ sức cạnh tranh về giá cả và chất lượng.

 2. Nhóm giải pháp nhằm đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh.

Các ý kiến trong Ủy ban Kinh tế đều cho rằng, để giải quyết căn bản những mất cân đối vĩ mô, tạo sự phát triển bền vững cho nền kinh tế, cùng với thực hiện các biện pháp trước mắt, phải đồng thời thực hiện việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế. Nghị quyết của Quốc hội về Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2011 đã nêu các nhiệm vụ cụ thể. Ủy ban Kinh tế đề nghị cần quan tâm một số giải pháp sau:

- Cần cơ cấu lại việc phân bổ các nguồn lực cho các ngành, các lĩnh vực trong nền kinh tế một cách hợp lý trên cơ sở có cơ cấu đầu tư hiệu quả, lấy cơ cấu đầu tư là công cụ điều tiết sự phát triển nền kinh tế, lấy hiệu quả kinh tế là thước đo và tiêu chí chủ yếu để quyết định đầu tư. Xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích đầu tư vào ngành, lĩnh vực, những dự án có giá trị gia tăng cao trên cơ sở ứng dụng công nghệ, phát huy sáng tạo, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư cho nghiên cứu phát triển, ứng dụng phương thức quản trị doanh nghiệp hiện đại; khẩn trương ban hành cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển công nghiệp hỗ trợ.
Cần chú trọng tập trung đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng một số khu kinh tế ven biển làm động lực phát triển kinh tế vùng.

Điều chỉnh cơ cấu đầu tư theo hướng giảm dần tỷ trọng vốn đầu tư của nhà nước trong tổng vốn đầu tư xã hội, giảm vốn nhà nước đầu tư vào các lĩnh vực, các dự án mang tính kinh doanh để tập trung vốn đầu tư cơ sở hạ tầng và các lĩnh vực xã hội, nhất là giáo dục, đào tạo, y tế và an sinh xã hội. Hoàn thiện chính sách xã hội hóa đầu tư để khai thác tối đa các nguồn lực trong xã hội phục vụ cho đầu tư phát triển.
Lê Thìn


Ý kiến của bạn