TIN LIÊN QUAN
	Thời của đạo diễn mới toanh
	Điện ảnh Việt đã đến gần với công chúng
	Một năm buồn của điện ảnh Việt Nam

Khâu tổ chức cũng đã chu đáo hơn, thắp lên được không khí ngày hội điện ảnh. Tuy nhiên, vẫn còn những điều chưa được.

Công chúng "đốt nóng" LHP

Sau sáu năm, liên hoan phim (LHP)VN mới trở lại TP.HCM - thị trường phim ảnh lớn nhất nước. Con số 80% doanh thu phòng vé đến từ thị trường TP.HCM được minh chứng bằng hình ảnh những đoàn người xếp hàng dài chờ lấy vé, các suất buổi chiều tối chiếu 35 phim truyện hạng mục dự thi và toàn cảnh ở ba cụm rạp Galaxy Nguyễn Du, Thăng Long Mega GS và Cinestar luôn kín chỗ.

Với những phim chưa ra mắt tại TP.HCM như Cuộc đời của Yến, Nước 2030 sức nóng càng tăng, rất nhiều khán giả thất vọng ra về bởi khán phòng quá tải. Nỗ lực tăng thêm một rạp chiếu phim truyện điện ảnh của ban tổ chức trước thời điểm khai mạc LHP chẳng thấm vào đâu so với nhu cầu xem phim của công chúng.

Không còn tình trạng khán giả bị lùa đến xem phim, những khán giả của LHP VN năm nay là những người thực sự quan tâm đến phim Việt, suất chiếu nào cũng có nhiều người xem

Sức chứa của phòng chiếu tăng cường ở Cinestar quá nhỏ, trong khi cụm rạp BHD 3/2 và CGV Hùng Vương có sức chứa lớn hơn nhưng lại chiếu phim truyện video, hoạt hình, tài liệu khoa học - những thể loại kén người xem. Nếu ban tổ chức bố trí hợp lý hơn và tăng thêm rạp chiếu phim truyện điện ảnh, LHP năm nay sẽ thành công hơn vì khán giả là thành tố quan trọng.

Công tác thảm đỏ và việc dàn dựng buổi lễ trao giải - hai điểm nhấn của sự kiện LHP - được tổ chức tốt hơn, theo nhận xét của số đông người tham dự rằng “Đáng mặt là TP.HCM”. Không còn có những “hạt sạn” như MC giới thiệu sai tên nghệ sĩ, khách mời ăn mặc phản cảm, thiết kế sân khấu nhàm chán, nhầm lẫn các hình ảnh đề cử…

Tuy nhiên, việc bố trí MC Thành Lộc dẫn chương trình cùng MC Thu Hằng (đêm khai mạc) và Mỹ Linh (đêm bế mạc) mà không chú ý đến sự tương xứng về chiều cao của họ khiến hình ảnh người cầm chịch hai đêm lễ không đẹp mắt.

MC Mỹ Linh nhiều lần nói vấp. Tình trạng khách mời trao giải câu giờ, phát biểu kém duyên vẫn còn, điển hình là diễn viên Thanh Thúy, cô diễn giải dài dòng, liên tục cướp lời người cùng trao giải.

Một số tiết mục văn nghệ bố trí chưa phù hợp, hạng mục Âm nhạc trong phim hay nhất thuộc về Lê Cát Trọng Lý (phim Cuộc đời của Yến) được xướng lên ở phần đầu lễ trao giải nhưng ngay sau đó lại là tiết mục biểu diễn… của ca sĩ Hồ Ngọc Hà. Mãi đến gần cuối chương trình, Lê Cát Trọng Lý mới ra trình diễn ca khúc giúp cô đoạt giải.

Xem lại phương thức đặt hàng phim

Chưa có kỳ LHP VN nào mà lựa chọn của ban giám khảo về giải thưởng cao nhất lại trùng khớp hoàn toàn với lựa chọn của khán giả. Việc Bông sen vàng cùng giải Khán giả bình chọn dành cho phim dự thi đều thuộc về Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh (TTHVTCX) và phim Những đứa con của làng giành Bông sen bạc đã mở ra bước ngoặt mới cho hình thức đặt hàng phim.

Từ trước đến nay, “miếng bánh” phim đặt hàng nghiễm nhiên được hiểu chỉ dành cho các hãng phim Nhà nước. Chỉ hai năm trở lại đây, khi đơn đặt hàng được thí điểm mở rộng cho cả hãng phim tư nhân tham gia hoặc kêu gọi xã hội hóa một phần dự án phim đặt hàng, hiệu quả của dòng phim này thay đổi thấy rõ.

Chất lượng phim được nâng lên, thể hiện rõ nhất ở những tác phẩm đề tài chiến tranh, hậu chiến như Người trở về, Những đứa con của làng. Riêng TTHVTCX vừa có giá trị nghệ thuật vừa đạt được hiệu ứng thương mạ i cao với doanh thu gần 80 tỷ.

Trong khi đó, những phim đặt hàng theo kiểu cũ, với vốn hoàn toàn do Nhà nước cấp cho các hãng phim Nhà nước thực hiện, cho kết quả hoàn toàn khác. Sống cùng lịch sử (Hãng phim truyện VN) trị giá 21 tỷ nhưng không bán được vé, Những người viết huyền thoại (Hãng phim truyện VN) có kinh phí 10 tỷ và thu chỉ nửa tỷ, mới nhất là trường hợp Mỹ nhân (Hãng phim Giải Phóng) tiêu tốn 16 tỷ đồng nhưng thu chưa được 5% vốn.

Lý do phim Nhà nước đặt hàng tư nhân có sự khác biệt so với đặt hàng các hã ng Nhà nước chung quy nằm ở năng lực sáng tạo của người làm nghề. Vốn không quen với tư duy nhạy bén kiểu thị trường cộng với việc bầu sữa ngân sách rót xuống quá dễ dàng khiến những người được giao làm theo kiểu trả nợ cho có, hiệu quả xã hội không cần tính đến.

Hiện nay mỗi năm Nhà nước tiêu tốn 50-70 tỷ đồng đặt hàng phim và mua sắm trang thiết bị cho các hãng phim Nhà nước. Kế hoạch năm 2015 là đặt hàng sản xuất 8-10 phim truyện/năm, 12-14 phim/năm cho mỗi thể loại phim tài liệu, khoa học, hoạt hình.

Đa phần kinh phí sản xuất phim truyện điện ảnh từ vốn 100% Nhà nước đều rất “khủng” nhưng vốn thu hồi rất kém, thậm chí cất kho. Phim truyện điện ảnh đã vậy, phim tài liệu, khoa học, hoạt hình kể như chỉ cho có để đi dự giải.

Từ đại thắng của phim TTHVTCX tại LHP VN năm nay, thiết nghĩ đã đến lúc nên chấm dứt hẳn việc tài trợ 100% vốn Nhà nước mà nên mở rộng kêu gọi xã hội hóa một phần. Nhà nước chỉ cần định hướng nội dung tư tưởng, phần việc còn lại hãy để các đơn vị tư nhân làm thay. Có như vậy phim Việt ra rạp mới dung hòa được bài toán giữa giá trị nghệ thuật và thương mại.

Còn nếu vẫn giữ phương thức đặt hàng 100% vốn Nhà nước thì nên bỏ việc căn cứ vào doanh thu để xét xem dự án có hiệu quả không. Chiếu rộng rãi miễn phí để đo lường hiệu quả xã hội là cách làm tốt nhất và nếu thấy phim không có phản hồi tích cực, phải truy cứu trách nhiệm của đơn vị đầu tư, đơn vị sản xuất.

Đạo diễn Vũ Xuân Hưng, Trưởng ban giám khảo phim truyện điện ảnh: Dựa vào giải cá nhân để chọn phim hay nhất Từ 20 phim dự thi, chúng tôi chọn ra 10 phim có nội dung và chất lượng nghệ thuật thể hiện tốt nhất. Sau đó chúng tôi chuyển sang bình chọn giải cá nhân. Chúng tôi không tiến hành ngay việc chọn ra bảy đề cử như quy định của Liên hoan phim và chấm điểm, mà chúng tôi muốn căn cứ qua các giải cá nhân để có thể nhận định rõ hơn chất lượng của các phim. Sau khi giải quyết khá trọn vẹn các giải cá nhân, chúng tôi quay lại xem xét các phim, phim nào có các giải cá nhân quan trọng hoặc có nhiều giải cá nhân thì xếp vào vị trí cao, những phim ít giải quan trọng hoăc ít giải cá nhân xếp vào vị trí thấp hơn. Sau đó cân nhắc về nội dung, cách thể hiện để chọn ra các phim theo thứ tự từ cao đến thấp.

Theo Hương Nhu (PNO)